Een mandje vol

Nog even snel boodschappen doen tussen het halen en brengen naar muziekles door. Bij de kassa valt mijn oog op de reclame op het beurtbalkje: Jumbo de goedkoopste supermarkt volgens televisieprogramma Kassa. Hmmm. Eigenlijk geloof ik dit niet. Maar Kassa is op zich een onafhankelijk ‘instituut’; heeft geen specifiek belang in Jumbo. Een typisch voorbeeld van een rode vlag.

Foto door  Peter Bond op Unsplash.

Thuis ga ik op zoek naar de data achter deze uitspraak. Het lijkt allemaal te kloppen. In verschillende supermarkten worden de boodschappen volgens een bepaald boodschappenlijstje gedaan. Deze boodschappen worden naar de juiste hoeveelheid per product omgerekend en zo wordt de prijs van het zogenaamde ‘boodschappenmandje’ per supermarkt bepaald. Aan alles lijkt gedacht. Dit levert een grafiek op waarbij de Jumbo inderdaad onder de prijs van Aldi en Lidl kruipt.

Dit voorbeeld is een mooie illustratie van de kracht van ‘de definitie van succes‘. De definitie van succes is letterlijk de formule die achter het onderzoek ligt en die bepaalt wat ‘succesvol’ in het onderzoek inhoudt. Bijvoorbeeld wat het goedkoopste, efficiëntste of effectiefst is. Zoeken naar de definitie van succes helpt om op een snelle manier te onderzoeken of je rode vlag klopt. Kijk je in dit voorbeeld naar de berekening achter de grafieken, dan ontdek je een bijzonder detail. Sinds vorig jaar neemt Kassa ook de budgetmerken mee in de vergelijking. Die verandering in de formule verklaart de daling van verschillende supermarkten. Als je zo naar het onderzoek kijkt vallen nog meer effecten op, zoals de invloed van producten zoals brood waar sprake kan zijn van lokale prijsverschillen.

Het kennen van de definitie van succes zorgt er dus voor dat je de uitkomsten op waarde kunt schatten.

NB: Dit voorbeeld leent zich uitstekend voor een vertaling naar het onderwijs. Zo zou je met leerlingen een roleplay setting kunnen gebruiken, waarbij elke groep een onderzoeksbureau is die een voorstel voor een prijsvergelijk moet doen aan de redactie van Kassa. Hierbij kennen de leerlingen het echte onderzoek van Kassa nog niet. Zo ontdekken leerlingen dat het nog niet zo makkelijk is om een vraag die zo simpel lijkt om te zetten naar een uit te rekenen opzet. Na afloop kan het Kassa voorbeeld nog eens bekeken worden en de voors en tegens van het onderzoek besproken worden.
Een andere mogelijkheid is leerlingen van bijvoorbeeld groep 8 te laten bedenken hoe ze verschillende middelbare scholen kunnen vergelijken.

Contact

Heb je vragen? Stuur je bericht dan via het formulier hieronder.